MISTER PICKWICK’─░N SER├ťVENLER─░

Bir Tekta┼č A─čao─člu ├ževirisi olan Charles Dickens efsanelerinden Mister Pickwick Ser├╝venleri daha ilk sayfalardan itibaren kendini yazar─▒n di─čer yap─▒tlar─▒n─▒n aras─▒nda ├žabucak ortaya koymakta. Daha ├Ânce Dickens okuyan herkes yazar─▒n bu kitab─▒n─▒n di─čerlerinden farkl─▒ bir mizahla yaz─▒ld─▒─č─▒n─▒ hemen anlayacakt─▒r. Bu harika yap─▒t─▒n ├ževirisini yapmak her yi─čidin harc─▒ olmamakla birlikte Tekta┼č A─čao─člu yine fark─▒n─▒ ortaya koymu┼č. Her karakterin kendine has dili kendine has ├Âzelliklerini kitab─▒n asl─▒ndan ├ževirip bizlere sunmak olduk├ža zor olmu┼čtur A─čao─člu i├žin.

Ya┼č─▒n─▒ ba┼č─▒n─▒ alm─▒┼č kitab─▒m─▒z─▒n ba┼č karakteri Mister Pickwick bir seyehat kl├╝b├╝ kurar ve ├╝yelerinden Tracy Tupman, Augustus Snodgrass, Nathaniel Winkle ile birlikte seyehatlere ├ž─▒karak, gittikleri yerlerde ya┼čad─▒klar─▒ olaylar─▒ iyisiyle ve k├Ât├╝s├╝yle bizimle payla┼čmaktad─▒r. Bana sorarsan─▒z ya┼čad─▒klar─▒ olaylar olduk├ža komik. Ba┼člar─▒na gelen talihsizlikler bile beni olduk├ža e─člendirdi.

Kitab─▒n ilerleyen sayfalar─▒nda kar┼č─▒m─▒za Pickwick’in bulundu─ču bir handa tesad├╝f eseri kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒, handa kalan konuklar─▒n ayakkab─▒lar─▒n─▒ temizleme i┼čini yapan Samuel Weller ├ž─▒kmaktad─▒r. ─░┼čte benim i├žin kitap o sayfalardan itibaren kendini ortaya koymaktad─▒r. Bay Pickwick, Weller’─▒ kendisine hizmet etmesi i├žin himayesine almaktad─▒r. Bu olaydan sonra Weller efendisinin yan─▒ndan hi├ž ayr─▒lmamaktad─▒r. Bu adam hakk─▒nda as─▒l ilgi ├žekici olan iyi ├žal─▒┼čan akl─▒ ve t├╝rl├╝ kurnazl─▒klar─▒yla her i┼čin ├╝stesinden gelmesi ve pa├žay─▒ kurtarmas─▒. ├ťstelik bu kurnazl─▒─č─▒ ├žo─ču kez efendisini en zor zamanlardan kurtarm─▒┼čt─▒r. Benim kitapta en sevdi─čim karakter Samuel Weller oldu. Daha sonra babas─▒ ve ├╝vey anneside kitaba dahil olarak baya bir renk katm─▒┼č oldular.

─░ngiliz Edebiyat─▒n─▒n me┼čhur k─▒rlar─▒, ├žiftlik evleri beni her zaman fazlas─▒yla cezbetti─či i├žin bu kitab─▒ okurkende Pickwick├žilerin ├ž─▒kt─▒klar─▒ seyehatlerde edindikleri dostlar─▒n davetleri ├╝zerine kat─▒ld─▒klar─▒ partilerin, yemeklerin, fas─▒llar─▒n, evlerin, ortamlar─▒n betimleni┼či beni yine kendine hayran b─▒rakt─▒.

Foto─čraf ( http://www.istockphoto.com.tr )

G├╝ne┼čin vedas─▒ ­čąÇ

G├╝ne┼čin bat─▒┼člar─▒, ak┼čam vakitleri g├╝nd├╝zlerden ├žok daha fazla ├želmi┼čtir akl─▒m─▒.. G├╝nd├╝z├╝n hengamesi, tozu duman─▒, devaml─▒ bir yerlere bizi yeti┼čmeye zorlamas─▒ beni hep geceye ve ak┼čam ├╝st├╝n├╝ beklemeye iter.. Yaln─▒z kalma ihtiyac─▒ hi├ž yitmez bedenimden.. D├╝┼č├╝nmek, bir ba┼č─▒ma kararlar vermek ve hi├ž uygulayamamak.. Sonra tekrar kitab─▒ a├žmak ve bitirene kadar b─▒rakmamaya yemin etmek.. Gece ilerler uyku bast─▒r─▒r ve yine bu k─▒z geceyi delicesine sevmesine ra─čmen uyuya kal─▒r..

Jane Eyre

─░kinci defa elime ald─▒─č─▒m kitab─▒, yine bir ├Ânceki gibi k─▒sa bir s├╝re zarf─▒nda tamamlayarak bitirdim. Bunun sebebi Jane’i ├žok yak─▒n bir arkada┼č─▒m, k─▒z karde┼čim gibi sahipleni┼čim.. Jane hen├╝z k├╝├ž├╝k bir ├žocukken yetim kalarak derin bir yaln─▒zl─▒─ča mahkum kalm─▒┼čt─▒r. Bu yaln─▒zl─▒k ve yurtsuzluk k├Ât├╝ akrabalarla ya┼čama durumunda daha da per├žinlenmi┼čtir. Jane’in akrabalar─▒n─▒n kindarl─▒─č─▒ ve g├Ârg├╝s├╝zl├╝─č├╝ beni okurken k─▒zd─▒rd─▒ ve huzursuz etti. Az ├Ânce bahsetmi┼čtim ya sevgili okurlar─▒m, Jane’i k─▒z karde┼čim gibi g├Ârd├╝─č├╝mdendir bu k─▒zg─▒nl─▒k…

K├Ât├╝ ruhlu yengesi, hen├╝z on ya┼č─▒nda iken k├╝├ž├╝k Jane’i yat─▒l─▒ bir okula g├Ândermi┼čtir. Bu s─▒rada okula al─▒┼čma ve uyum sa─člama s├╝reci de bana g├Âre Jane’i ├Ânce y─▒pratarak daha sonra uyum sa─člamaya itmi┼čtir. Jane okulda kendine ├žok├ža yak─▒n buldu─ču Helen Burns isimli arkada┼č─▒n─▒ veremden kaybedince g├Âzya┼člar─▒m─▒n g├Âzlerimi doldurdu─čunu fark ettim. K├╝├ž├╝k Jane bir kez daha sevdi─či birini kaybetmi┼čti.. ├ťstelik Helen Burns’├╝n karakteri o kadar temiz ve y├╝ceydi ki ├Âld├╝─č├╝n├╝ ├Â─črendi─čim sat─▒rlar beni derinden ├╝zd├╝.. Size ondan ├Âlmeden ├Ânce s├Âyledi─či c├╝mlelerden birini al─▒nt─▒ yapmak istiyorum…

”B├Âyle gen├ž ya┼č─▒mda ├Âlmekle d├╝nyada ├žok ac─▒ ├žekmekten kurtulmu┼č oluyorum. Zaten d├╝nyada pek ba┼čar─▒ kazanacak yetenekler yoktu bende; hep beceriksizlikler yap─▒p duracakt─▒m nas─▒l olsa.. ”

Ah Jane’in g├Ânl├╝ne karabasan gibi ├ž├Âken o kara sevda.. Ah bu sevda y├╝z├╝nden nerelere savruldu bu k─▒zca─č─▒z. 8 y─▒l sonra ├Â─črenci olarak girdi─či, ├Â─čretmen olarak ayr─▒lmas─▒na sebep olan talih ise, bir ba┼čka konakta m├╝rebbiye olarak i┼če al─▒nmas─▒yd─▒. Zaten her ┼čey o konakta ba┼člad─▒ ve geli┼čti Jane i├žin.. G├Ânl├╝n├╝ sevdaya d├╝┼č├╝ren, kans─▒z y├╝z├╝ne kan veren, g├╝lmeyen y├╝z├╝n├╝ g├╝ld├╝ren adam.. Bu adam─▒n ad─▒ Mr. Rochester.. Jane’in efendim demekten kendini al─▒koyamad─▒─č─▒ adamda Jane’e bir hayli g├Ânl├╝n├╝ kapt─▒rm─▒┼č olsa da bunu bir s├╝re ba┼čar─▒yla gizlemeyi ba┼čararak Jane’i defalarca deneyerek onu tan─▒maya ├žal─▒┼čm─▒┼čt─▒r.

─░┼čte beni k─▒zd─▒ran bir konuya parmak bast─▒m. Okurken Mr Rocherter’─▒n iyi bir insan oldu─čuna t├╝m y├╝re─čimle inand─▒m. Ancak bask─▒c─▒ tutumu ve ─▒srarl─▒ davran─▒┼člar─▒n─▒n Jane’de yaratt─▒─č─▒ ├žaresizlik ve ├╝z├╝nt├╝ beni bir hayli k─▒zd─▒rd─▒. Bir di─čer k─▒zd─▒─č─▒m nokta ise kitapta Jane’in kar┼č─▒s─▒na ├ž─▒kan t├╝m erkeklerin bu k─▒z─▒m─▒z─▒ devaml─▒ her konuda denemesi ve emin olana kadar bu davran─▒┼člar─▒ndan vazge├žmemesi. Jane karakteri gere─či ├žo─ču zaman alttan al─▒rken bu durumu ben okurken ├žok k─▒zd─▒m ve bunu saklayamayaca─č─▒m.

Kitapta yine y├╝re─čimi s─▒cac─▒k eden Jane’in anlat─▒m─▒yla iki g├╝zel kad─▒n vard─▒. Bunlar Mary ile Diana’yd─▒. Becerikli ve zeki olan bu iki k─▒z karde┼č Jane’e en umutsuz ve sefil oldu─ču anda el uzatarak onun hayat─▒nda bir ba┼čka tarafa ilerlemesine sebep olan yolu a├žm─▒┼člard─▒r. Daha sonra ise Jane onlara t├╝m iyiliklerinin kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ fazlas─▒yla vermi┼čtir. Bu yol Jane’in hayat─▒n─▒ ilerleyen sayfalarda hem k├Âkten de─či┼čtirmi┼čtir hem de ona g├Ânl├╝nden ge├žen sonsuz mutlulu─čun kap─▒lar─▒n─▒ a├žm─▒┼čt─▒r…

Delphin Enjolras’─▒ Tan─▒mak

1900 – le parfum des roses –┬áDelphin Enjolras┬á(1857-1945)

Akademizm ak─▒m─▒┬áFrans─▒z ressamlar─▒ndan biri olan Delphin Enjolras 1857ÔÇÖde CoucouronÔÇÖda do─čdu. E─čitimini suluboya ressam─▒ Gaston GerardÔÇÖdan ald─▒.

Zamanla geli┼čen tablo merak─▒ma kar┼č─▒ koyamayarak ├že┼čitli ara┼čt─▒rmalar yaparak ke┼čfetti─čim ressamlardan biri olan Delphin’in ├žizdi─či kad─▒nlara hayran olmamak elde de─čil.. Kad─▒nlar─▒n do─čal g├╝zelliklerini ve ├ž─▒plakl─▒─č─▒ birle┼čtiren ressam, olduk├ža ┼čefvet uyand─▒ran resimler ortaya ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r.

Enjolras, 1890 ve sonras─▒nda, Paris SalonÔÇÖda eserlerini sergiledi ve 1901ÔÇÖde Soci├ęt├ę des Artistes Fran├žaisÔÇÖe kat─▒ld─▒. ┼×u an eserlerinin ├Ânemli b├Âl├╝m├╝ hala Mus├ęe du Puy ve Av├ęn├ę du Mus├ęeÔÇÖde bulunmaktad─▒r.

Delphin Enjolras (French, 1857ÔÇô1945)
Le Collier de Perles.
Delphin Enjolras (1857-1945).

Beni Vurma K─▒y─▒lar─▒na G├╝zel Deniz

Denizi seyrediyorum sakin sessiz. Sanki d├╝┼č├╝ncelerimi b─▒rak─▒yorum dalgalar─▒n ak─▒┼č─▒na. Tam uzakla┼čt─▒rd─▒ derken dalgalar yeniden vuruyor k─▒y─▒ya, ayaklar─▒m─▒n ucuna. Nas─▒l ka├žaca─č─▒m bu d├╝┼č├╝ncelerden b├Âyle. U├žsuz bucaks─▒z sular bile beni bana geri verdikten sonra nas─▒l m├╝mk├╝n olacak bu.. Kendimi b─▒raksam tuzun ac─▒s─▒na, genzimi yakan suyun tad─▒na, uzakla┼čt─▒rmaz m─▒ beni her ┼čeyden. Yine vurur mu k─▒y─▒ya bilmiyorum, bilemiyorum..

Zihnimi b─▒rakmaya hep denizin yamac─▒na geliyorum sonunda. ├ľylesine yo─čunla┼č─▒yorum ki kimi zaman, koca denizi k├Âp├╝rt├╝yorum.. ├ľylesine ak─▒t─▒yorum ki i├žimdekileri dalgalar bile k─▒z─▒yor sert├že vuruyor k─▒y─▒ya. Korkuyorum bu k─▒zg─▒nl─▒ktan ama kendi i├žime e┼č de─čer oldu─čunun da fark─▒na var─▒yorum sonradan.

Ben de k─▒z─▒yorum merak etme g├╝zel deniz, kendime, hayata, ak─▒┼ča, duru┼ča..

K─▒saca ya┼čanan her ┼čeye…

Ben Hep Ayn─▒ Yerde Bekliyormu┼čum Me─čer Hayat─▒

Bulundu─čum k─▒y─▒dan ba┼čka k─▒y─▒lar─▒ seyrederken kendimi fark ediyorum. Dalm─▒┼č─▒m, d├╝┼č├╝n├╝yorum. Nereye ├ž─▒kacak bu akan sular, denizlere d├Âk├╝lecek mi ? Ya olurda d├Âk├╝lmezse. Ya o g├╝zelim tuzlu suyun serinli─čine ula┼č─▒p sonsuzlu─ča kar─▒┼čmazsa ? Ne yapar─▒m…

Ka├žar─▒m.. Saklan─▒r─▒m. En b├╝y├╝k meziyetim ka├žmak de─čil miydi. Gelecekten, ge├žmi┼čten, ac─▒dan ve tatl─▒dan. Ne engel olabilir art─▒k buna. Engelde kalm─▒yor ya┼čam─▒n ucuna dokunduk├ža. Dibe batt─▒k├ža. Sevdik├že, sevildik├že. En h├╝z├╝nl├╝s├╝ a─člad─▒k├ža ve g├╝ld├╝k├že..

Dokundu─čun ta┼člar tuzla buz olur hiddetinden h─▒r├ž─▒nl─▒─č─▒n. G├Âlgesi bile vurmaz soka─č─▒na kald─▒r─▒ma bakan sokak lambas─▒n─▒n. Uzun uzad─▒ya bekleyi┼čti bu hevesle bakan g├Âzlerin kar┼č─▒l─▒─č─▒. Anlar m─▒.. Ay─▒rd─▒na var─▒r m─▒..

Beklenen y─▒llar, beklenen umutlar. Umut bile beklenir olunca varl─▒─č─▒nda, haliyle kanatlan─▒p u├žas─▒n gelir kar┼č─▒ k─▒y─▒lara. Hani ┼ču d├╝┼č├╝n├╝p kendini vurdu─čun kar┼č─▒ k─▒y─▒lar..

Ne ├žok g├╝zel manzaralar s─▒─čd─▒rm─▒┼č─▒m kendi hayal sayfama..

Yeni bir ba┼člang─▒├ž i├žin geri d├Ând├╝m. G├Âz att─▒m neler yapm─▒┼č─▒m ne kadar ilerlemi┼čim diye. Kendimce baz─▒ fark─▒ndal─▒klar edinmi┼čim yeri geldi─činde bir hayli duygusalla┼čm─▒┼č─▒m ama san─▒r─▒m bundan b├Âyle eskisi kadar a─člak yakla┼čmayaca─č─▒m g├╝nl├╝k ya┼čant─▒lara, ├Âzel ba─člamlara..

Hadi bakal─▒m yeniden ba┼člayal─▒m..

bir inilti yada bir ├ž─▒─čl─▒kt─▒ i├ž sesim.. Ayn─▒ zamanda sakin bir o kadar h─▒r├ž─▒n.. Karmakar─▒┼č─▒k, soluksuz bir ruh solgun bir beden kor gibi alevli sa├žlar… Ac─▒t─▒r, insan─▒n i├žini kanat─▒r..